Muzeum jest jedną z najmłodszych placówek tego typu działających w Polsce. Powołane zostało w trosce o zachowanie dóbr kultury dekretem Jego Ekscelencji Ks. Biskupa Kazimierza Górnego -Ordynariusza Diecezji Rzeszowskiej z dniem 15 sierpnia 1997r. Mocą tego samego dekretu pierwszym Dyrektorem i w jednej osobie organizatorem muzeum mianowany został Ks. Franciszek Dziedzic ówczesny proboszcz Parafii Rzeszów-Staroniwa. Uroczyste otwarcie Muzeum odbyło się w rok później, 25 września 1998. w gmachu Kurii Diecezjalnej przy ul. Zamkowej 4 w Rzeszowie. Obszar na którym przyszło działać muzeum odpowiada granicom administracyjnym diecezji rzeszowskiej, powołanej do życia 25 marca 1992r. Nowa diecezja powstała w wyniku wyłączenia zachodniej części archidiecezji przemyskiej i części wschodniej diecezji tarnowskiej. Zarówno Przemyśl, jak i Tarnów posiadały już własne muzea diecezjalne, w Tarnowie utworzono je jeszcze pod koniec XIXw. w Przemyślu powołane zostało do życia na progu naszego stulecia. Przez długi okres swego funkcjonowania muzea te pozyskały do swych zbiorów niezliczoną ilość eksponatów. Trzon ich kolekcji stanowią dziś między innymi zabytki pochodzące z artystycznie nie gdyś bardzo bogatych okolic Biecza i Jasła, a więc obszaru, który u schyłku XXw. wszedł w skład diecezji rzeszowskiej